Αυτοαναφορικό

Πόσες ιστορίες ακούμε κάθε μέρα; Πόσες διαβάζουμε; Πόσες διαδραματίζονται μπροστά στα μάτια μας, κάποιες φορές και με τη δική μας συμμετοχή; Πόσες όμως παραμένουν στη μνήμη; Πόσες αφήνουν το ίχνος τους στην καθημερινότητά μας; Λέμε τότε ότι μια ιστορία έχει πετύχει το στόχο της. Όταν την επεξεργαζόμαστε και εκείνη μας μετουσιώνει, τότε η ενδελέχειά της έχει ολοκληρωθεί. Και τι γλυκό συναίσθημα, όταν το συμπέρασμά μας, αντέχει στο χρόνο…

Υπάρχουν βέβαια και οι άλλες ιστορίες. Γυροφέρνουν στο μυαλό, σαν πετραδάκι στο μαλακό σώμα του όστρακου. Μας γίνονται εμμονή. Ξένο σώμα που μας βαραίνει.

Κι αν κάποτε καταφέρουμε να σχηματοποιήσουμε συμπέρασμα, δεν πρόκειται για μαργαριτάρι. Κάποιες φορές δεν είναι παρά μια θαμπή πέτρα-αναμφίβολα σηκώνει επεξεργασία. Κι όμως τη φτύνουμε, σαν σάπιο δόντι. «Φτου», «Φτου», «Φτου σου». Κι εξακολουθούμε να δυσανασχετούμε.

Η ιστορία στο μυαλό δεν αλλάζει, δε φεύγει απ’ τη θέση της. Είναι τέλεια. Σφυρηλατημένη λέξη τη λέξη. Λέει μόνο όσα θέλει να πει. Και παραμένει.

Δύο είναι οι ιστορίες που έχω συναντήσει κατά την αναγνωστική μου ζωή, χαλίκια σκληρά στην άκρη του νου μου. Η μία είναι «Το κοριτσάκι με τα σπίρτα». Τραγικά επίκαιρη, εν αναμονή, πάλι, των γιορτών. Σκέτο τραγική, όλες τις εποχές του χρόνου. Κάτι μέσα μου αντιδρά βίαια στην εικόνα της μικρής πάνω στο χιόνι, ν’ ανάβει ένα-ένα τα σπίρτα. Δε θα ήμουν ούτε δέκα χρονών όταν την πρωτοδιάβασα.

Με κάνει να σκέφτομαι ότι κάποιες ιστορίες δε θα έπρεπε να λέγονται. Με κάνει να σκέφτομαι ότι δεν πειράζει μια ιστορία να είναι απλά όμορφη, όπως ένα ανθισμένο παρτέρι ή μια ηλιόλουστη μέρα. Με κάνει να σκέφτομαι ότι κάποιες φορές, χρειαζόμαστε αμιγώς την παρηγοριά ενός παραμυθιού και τίποτα άλλο. Χωρίς το μήνυμα πίσω απ’ τις λέξεις. Χωρίς την ανάλυση των πολλαπλών τους ερμηνειών.

Η άλλη ιστορία είναι η παραβολή του Άσωτου υιού. Κατανοώ τη στάση του πατέρα. Η αγάπη προς τους δυο του γιούς ήταν ίσα μοιρασμένη. Με εξοργίζει όμως η αδικία, στα μάτια μου κατάφωρη. «Για μένα ποτέ δεν έσφαξες το μόσχο τον σιτευτό» κι είναι το παράπονο αυτό τόσο πρόδηλο που κάθε περαιτέρω σχολιασμός το αποδυναμώνει. Το να κατανικήσει κανείς τις αδυναμίες του, το να παραδεχτεί το σφάλμα του και ζητήσει συγχώρεση, θεωρείται ανώτερο από το να μην σφάλλει εξ’ αρχής.

Ανακυκλώνω τα κουκούτσια στα στόμα μου αργά. Παρά τη μικρή τους μάζα, μου φαίνονται απροσδόκητα βαριά. Η θέλησή μου ενάντια στη δική τους εδώ και χρόνια. Φτιάχνω έτσι χαρακτήρα. Μάλλον. Καθείς κι οι εμμονές του.